Pracownicy Zakladu












 

GALERIA

ARCHIWUM

   
Klimat Krakowa  

WARUNKI BIOKLIMATYCZNE

Klimat Krakowa należy do "klimatu oszczędzającego", jednak osoby przebywające
w mieście muszą liczyć się z wystąpieniem bardzo silnych bodźców, m.in. długotrwałych upałów i dni parnych w półroczu ciepłym, silnych mrozów i fal ciepła zimą, sytuacji fenowych oraz inwersji temperatury z dużą koncentracją zanieczyszczeń. Oddziaływanie meteorotropowych sytuacji pogodowych jest tym większe, im szybciej następuje duża zmiana pogody, a zatem i zmiana wartości silnie bodźcowych elementów meteorologicznych. Te ekstremalne stany pogody związane są z dużymi zmianami ciśnienia atmosferycznego (Rozdział Ciśnienie...) i prędkości wiatru (Rozdział Stosunki anemologiczne), pojawieniem się upałów i silnych mrozów (Rozdział Temperatura...) czy też uczucia parności (Rozdział Wilgotność...), które niekorzystnie oddziałują na organizm człowieka, zwłaszcza chorego. Podczas zmian pogody dochodzi do nasilenia negatywnych objawów, między innymi chorób układu krążenia, dróg oddechowych, układu nerwowego, narządów ruchu. Także ludzie zdrowi mogą odczuwać pewne dolegliwości związane ze zmianami pogody,
np. zmienność nastrojów, bóle głowy, zaburzenia snu, osłabienie koncentracji, stany osłabienia czy podniecenia.
W Krakowie najbardziej korzystne warunki bioklimatyczne występują od kwietnia do października. W ostatnich latach obserwuje się jednak w ciepłej połowie roku nasilenie uciążliwych dla człowieka warunków termiczno-wilgotnościowych. Szczególnie niekorzystne sytuacje, powodujące znaczący stres ciepła wystąpiły
w latach 90. XX w. Silne bodźce w kierunku przegrzania organizmu zaczęły pojawiać się już w kwietniu i w maju, kiedy organizm człowieka dopiero stopniowo zaczyna przyzwyczajać się do wyższej temperatury po okresie zimowym. Długi okres z bardzo wysoką temperaturą powietrza (25°C) jest niekorzystny dla człowieka i może stanowić zagrożenie dla jego zdrowia i życia, szczególnie dla osób cierpiących na choroby układu krążenia i zaburzenia ciśnienia tętniczego krwi, które obniża się pod wpływem wysokiej temperatury. Podczas fal upałów wzrasta umieralność związana
z chorobami układu sercowo-naczyniowego i układu oddechowego, pogarsza się funkcjonowanie mózgu, wzrasta liczba zdarzeń na drogach i wypadków przy pracy (Kozłowska-Szczęsna i in. 2004). Okazuje się jednak, że większa sumaryczna
(5-30%) liczba zgonów w porównaniu ze stresem gorąca związana jest ze stresem zimna. Najbardziej niebezpieczne dla organizmu są duże, nagłe spadki temperatury powietrza, które powodują zwiększenie lepkości krwi i skłonności do tworzenia się skrzepów, które mogą stać się przyczyną nagłych zgonów, zwłaszcza wśród osób starszych, z chorobami tętnic czy chorobą niedokrwienną serca.
Półrocze chłodne charakteryzuje się dość dużą częstością występowania meteorotropowych sytuacji pogodowych związanych m.in. z przemieszczaniem się frontów atmosferycznych, dużymi zmianami ciśnienia atmosferycznego oraz temperatury powietrza, silnym wiatrem, w tym występowaniem wiatru fenowego, małym dopływem promieniowania słonecznego i złym stanem aerosanitarnym powietrza.
Występowanie bardzo łagodnych zim (Rozdział Temperatura...) prowadzi do wniosku
o wyraźnie słabnących bodźcach obciążających organizm człowieka w kierunku przechłodzenia. Częściej bowiem występują dni z komfortem termicznym w chłodnej połowie roku. Na tej podstawie można sądzić, że prawdopodobnie w Krakowie wzrastać będzie zimą częstość pojawiania się słabych i umiarkowanych bodźców termicznych, które mogą prowadzić do wydelikacenia organizmu i utraty przystosowania na wypadek pojawiania się bodźców silniejszych.

Autor: Katarzyna Piotrowicz, Dorota Matuszko Opracowanie: Dorota Matuszko

 

 
 
Uniwersytet Jagielloński
Wszelkie prawa zastrzeżone. © 2003-2004  Zakład Klimatologii
Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, Uniwersytet Jagielloński
Autor strony: Andrzej Kotarba; Webmaster: Agnieszka Wypych