Pracownicy Zakladu












 

GALERIA

ARCHIWUM

   
Klimat Krakowa  

PROMIENIOWANIE SŁONECZNE

Czynniki kształtujące bilans energetyczny obszaru Krakowa świadczą o dużej złożoności radiacyjnych cech jego klimatu. Silna antropopresja środowiska miasta, przejawiająca się głównie dużą emisją zanieczyszczeń i pary wodnej do atmosfery oraz przekształcenia powierzchni czynnej, wyzwala szereg reakcji klimatycznych, które modyfikują bilans energetyczny i decydują o zmianach mikroklimatycznych,
a w dalszej kolejności oddziałują na topoklimat miasta Krakowa.
Przeprowadzone w ostatnim czterdziestoleciu badania aktynometryczne dowiodły,
że przezroczystość powietrza w Krakowie jest mniejsza niż poza jego granicami. Dopływ energii promieniowania słonecznego jest tu bardziej ograniczony
w porównaniu z terenami pozamiejskimi, pozbawionymi zanieczyszczeń powietrza pochodzenia miejskiego i przemysłowego. Mała przezroczystość powietrza
w Krakowie zmienia również strukturę całkowitego promieniowania słonecznego.
W ciągu całego roku promieniowanie rozproszone jest tu większe średnio o 7% niż
na obszarze pozamiejskim, a jego udział w całkowitym promieniowaniu słonecznym wynosi średnio około 58%. O dużych fluktuacjach całkowitego promieniowania słonecznego w Krakowie w przebiegu wieloletnim świadczą pośrednio pomiary usłonecznienia. Jak wykazały badania, w stuleciu 1901-2000 obserwuje się malejącą tendencję zmian całkowitego promieniowania słonecznego, co jest zjawiskiem typowym dla większości aglomeracji miejsko-przemysłowych na świecie. Analiza wysokorozdzielczego zdjęcia satelitarnego wykazała znaczne zróżnicowanie zdolności odbijania promieniowania słonecznego powierzchni Krakowa i jego otoczenia.

Przestrzenna zmienność wartości albedo wynika bezpośrednio ze zróżnicowania struktury użytkowania i pokrycia obszaru miasta. Miasto ze względu na mniejsze albedo pochłania więcej energii niż tereny pozamiejskie. Stwierdzono, że zwarta zabudowa w ścisłym centrum Krakowa pochłania wiosną średnio ponad 90% energii całkowitego promieniowania słonecznego, podczas gdy obrzeża miasta średnio
80-84%. Badania dopływu promieniowania słonecznego na obszarze Krakowa oraz
w otoczeniu miasta wykazały dużą zmienność przestrzenną jego rozkładu. Silne urzeźbienie terenu, urozmaicenie form, ekspozycji i spadków, a także znaczne deniwelacje sprawiają, że na stosunkowo małej przestrzeni występuje duże zróżnicowanie warunków insolacyjnych. Z przeprowadzonych analiz wynika, że najwięcej promieniowania słonecznego (średnio o 14% więcej niż wynosi średnia obszarowa) dociera do miejsc charakteryzujących się małym zasłonięciem horyzontu, a więc wierzchowin i wysoko położonych stoków i zboczy o ekspozycji południowej, południowo-wschodniej oraz południowo-zachodniej. Najmniej energii (średnio o 54% mniej niż wynosi średnia obszarowa) otrzymują natomiast obszary nisko położone, cechujące się bardzo dużym zasłonięciem horyzontu oraz miejsca o ekspozycji północnej, północno-zachodniej i północno-wschodniej.

Autor: Jakub Wojkowski Opracowanie: Dorota Matuszko

 

 
 
Uniwersytet Jagielloński
Wszelkie prawa zastrzeżone. © 2003-2004  Zakład Klimatologii
Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej, Uniwersytet Jagielloński
Autor strony: Andrzej Kotarba; Webmaster: Agnieszka Wypych